Khi doanh nghiệp tăng trưởng, vấn đề lớn nhất không nằm ở doanh thu mà nằm ở con người
Rất nhiều chủ doanh nghiệp tìm kiếm các từ khoá như tư vấn nhân sự cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, xây dựng hệ thống nhân sự, đội ngũ thiếu trách nhiệm phải làm sao, tuyển dụng mãi không giữ được người, hay doanh nghiệp phụ thuộc quá nhiều vào người đứng đầu. Những từ khoá đó không xuất hiện ngẫu nhiên. Chúng đến từ một thực tế rất phổ biến: doanh nghiệp có sản phẩm tốt, có thị trường, có dòng tiền, nhưng càng lớn thì càng mệt, càng đông người thì càng rối, và cuối cùng người lãnh đạo trở thành “điểm nghẽn” lớn nhất của chính doanh nghiệp mình.
Ở giai đoạn này, doanh nghiệp không thiếu người làm việc, mà thiếu một hệ thống để con người làm việc đúng. Không thiếu nhân sự, mà thiếu nhân sự phù hợp. Không thiếu quy trình trên giấy, mà thiếu cách để quy trình chạy được trong đời sống thật của doanh nghiệp.
Đây cũng là lý do vì sao tôi đặc biệt trân trọng những người làm nhân sự và khai vấn lãnh đạo theo hướng thực chiến, những người không nói nhiều về lý thuyết, không bán công cụ rời rạc, mà giúp chủ doanh nghiệp nhìn rõ bản chất của vấn đề con người trong tổ chức.
Nỗi đau lớn nhất của chủ doanh nghiệp không phải là thiếu người mà là đặt sai người
Một trong những vấn đề mà các CEO thường tìm kiếm trên Google là làm sao xây dựng đội ngũ tự chủ, làm sao để nhân viên có trách nhiệm, làm sao để không phải giám sát từng việc nhỏ. Nhưng sự thật là, rất hiếm doanh nghiệp gặp vấn đề vì nhân viên “kém”. Phần lớn doanh nghiệp gặp vấn đề vì người lãnh đạo chưa từng được đào tạo bài bản về quản trị con người và xây dựng hệ thống.
Khi đặt sai người vào sai vị trí, tổ chức sẽ trả giá bằng năng suất thấp, xung đột nội bộ, tỷ lệ nghỉ việc cao và sự mệt mỏi kéo dài của chính người đứng đầu. Khi thiếu một khung vận hành rõ ràng, mọi quyết định đều quay lại hỏi sếp, và sếp trở thành người làm nhiều nhất nhưng tạo ra ít giá trị chiến lược nhất.
Điều tôi trân trọng ở những người làm nhân sự thực chiến là họ không đổ lỗi cho nhân viên, cũng không tâng bốc lãnh đạo. Họ giúp doanh nghiệp nhìn thẳng vào sự thật rằng con người không sai, chỉ có quyết định sử dụng con người mới đúng hoặc sai.
Tư duy hệ thống là giải pháp bền vững cho bài toán nhân sự
Các từ khoá như xây dựng hệ thống vận hành doanh nghiệp, thiết kế quy trình nhân sự, tự động hoá doanh nghiệp không phải là xu hướng nhất thời. Đó là nhu cầu sống còn của các doanh nghiệp quy mô 10–100 nhân sự, đặc biệt là doanh nghiệp tăng trưởng nhanh.
Một hệ thống nhân sự đúng không làm doanh nghiệp cứng nhắc hơn, mà giúp con người tự do hơn trong khuôn khổ rõ ràng. Khi vai trò được định nghĩa rõ, trách nhiệm được đo lường cụ thể, và tiêu chuẩn hành vi được thống nhất, đội ngũ sẽ tự vận hành mà không cần quá nhiều mệnh lệnh.
Tôi trân trọng những người đồng hành có khả năng giúp lãnh đạo chuyển từ tư duy “làm thay” sang tư duy “xây hệ thống”. Bởi vì khi hệ thống đủ mạnh, doanh nghiệp không còn phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất, và người lãnh đạo mới thực sự có thời gian cho chiến lược, tầm nhìn và tăng trưởng dài hạn.
Khai vấn lãnh đạo giúp giải quyết gốc rễ vấn đề con người
Rất nhiều CEO tìm kiếm các giải pháp đào tạo nhân sự, huấn luyện đội ngũ, nhưng lại bỏ qua một yếu tố quan trọng: chính người lãnh đạo cũng cần được khai vấn. Các từ khoá như khai vấn lãnh đạo, coaching cho CEO, coach doanh nghiệp ngày càng xuất hiện nhiều, bởi vì lãnh đạo chính là “trần năng lực” của tổ chức.
Một người làm khai vấn bài bản không đưa ra câu trả lời thay cho lãnh đạo, mà giúp họ nhìn rõ cách mình ra quyết định, cách mình sử dụng con người, và cách mình đang vô tình tạo ra vấn đề mà mình muốn giải quyết. Khi lãnh đạo thay đổi, hệ thống thay đổi, và đội ngũ tự nhiên thay đổi theo.
Đây là lý do tôi trân trọng những người theo đuổi khai vấn theo chuẩn quốc tế, có kỷ luật nghề nghiệp, có giờ thực hành thật, và đặc biệt là có trải nghiệm sâu trong môi trường doanh nghiệp Việt Nam, nơi mọi thứ không vận hành theo sách vở.
Văn hoá doanh nghiệp không nằm trên khẩu hiệu
Một trong những từ khoá được tìm kiếm nhiều nhất là xây dựng văn hoá doanh nghiệp. Nhưng văn hoá không nằm trên tường, không nằm trong slide, mà nằm trong cách doanh nghiệp ra quyết định mỗi ngày. Văn hoá được thể hiện qua việc ai được giữ lại, ai được thăng tiến, ai được chấp nhận và ai không.
Tôi trân trọng những người giúp doanh nghiệp xây dựng văn hoá bằng chuẩn hành vi, chuẩn trách nhiệm và chuẩn ra quyết định rõ ràng. Khi văn hoá được cụ thể hoá, doanh nghiệp không cần nói nhiều về giá trị cốt lõi, bởi vì đội ngũ đã sống trong những giá trị đó mỗi ngày.
Tuyển đúng người từ đầu là cách tiết kiệm chi phí lớn nhất
Các từ khoá như tuyển dụng nhân sự phù hợp, giảm tuyển sai, giữ chân nhân tài luôn nằm trong top tìm kiếm của chủ doanh nghiệp. Tuyển sai không chỉ tốn chi phí tiền bạc, mà còn làm tổn thương văn hoá và niềm tin của đội ngũ.
Một hệ thống tuyển dụng tốt không dựa vào cảm tính, mà dựa vào tiêu chí rõ ràng, câu hỏi có cấu trúc và sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu thật của vị trí. Khi tuyển đúng người, doanh nghiệp không cần giữ người bằng lương cao hay phúc lợi phức tạp, bởi vì người phù hợp sẽ tự gắn bó với môi trường phù hợp.
Vì sao tôi trân trọng người đồng hành đó
Tôi trân trọng những người làm nghề nhân sự và khai vấn với sự tỉnh táo, kỷ luật và thấu hiểu sâu sắc thực tế doanh nghiệp. Những người không hứa hẹn thay đổi nhanh, nhưng giúp doanh nghiệp đi đúng. Không làm thay, mà giúp lãnh đạo ra quyết định đúng. Không tạo sự phụ thuộc, mà xây dựng năng lực nội tại cho tổ chức.
Trong một thế giới kinh doanh đầy biến động, giá trị lớn nhất không phải là giải pháp ngắn hạn, mà là khả năng xây dựng một đội ngũ đủ mạnh để đi đường dài.
Doanh nghiệp cũng giống như cơ thể con người
Một doanh nghiệp muốn tăng trưởng bền vững cần một hệ tiêu hoá tốt. Nếu cơ thể không hấp thu được dinh dưỡng, ăn nhiều cũng không khoẻ. Doanh nghiệp cũng vậy, nếu hệ thống không hấp thu được con người, tuyển nhiều cũng không mạnh.
Cũng giống như trẻ em, muốn tăng cân khoẻ mạnh thì không chỉ ăn nhiều, mà phải tiêu hoá tốt và hấp thu đúng. Khi hệ tiêu hoá khoẻ, cơ thể tự nhiên phát triển. Khi hệ thống doanh nghiệp khoẻ, đội ngũ tự nhiên lớn lên.
Nếu bạn đang quan tâm đến các giải pháp giúp con tăng cân lành mạnh, cải thiện tiêu hoá và hấp thu, hãy nhớ rằng gốc rễ luôn nằm ở hệ thống bên trong, không phải ở số lượng bên ngoài.
Nếu bạn muốn hiểu thêm về cách xây dựng nền tảng khoẻ mạnh từ gốc, cho cả doanh nghiệp lẫn gia đình, hãy theo dõi các chia sẻ tiếp theo của An Phạm để tiếp tục hành trình phát triển bền vững từ bên trong.