Sáng nay mình dậy lúc 5 giờ 30.
Dậy để chuẩn bị bữa sáng cho con trước khi chúng thức. Để soạn đồ học cho đứa lớn. Để kiểm tra lịch họp của ngày hôm đó. Để đọc tin nhắn công việc tồn đọng từ tối hôm trước.
Lúc 6 giờ rưỡi, cả nhà thức dậy. Từ đó đến 9 giờ đêm — mình là của mọi người. Của chồng, của con, của nhân viên, của khách hàng, của đủ thứ cần giải quyết. Lúc 9 giờ đêm khi mọi thứ lắng xuống, mình ngồi xuống ghế và thường thì — mình không còn biết mình cần gì nữa.
Bạn có quen không? Cái cảm giác chạy suốt ngày phục vụ người khác đến mức quên mất bản thân mình cũng có nhu cầu?
Và cái nhu cầu hay bị bỏ qua nhất:
Sức khỏe.
Không phải ăn uống — vì mình vẫn ăn, dù ăn vội. Không phải ngủ — vì mình vẫn ngủ, dù muộn và hay thức giữa đêm. Mà là cái loại sức khỏe không ai nhắc. Không ai hỏi. Và phụ nữ mình cũng không tự hỏi mình.
Sức khỏe vùng kín.
Mình nhận ra điều này khi hồi năm ngoái, trong một buổi khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ hỏi: “Chị có triệu chứng gì khó chịu ở vùng kín không?”
Mình suy nghĩ mất mấy giây. Không phải vì không biết. Mà vì lần đầu tiên mình thực sự ngồi xuống và hỏi bản thân câu đó.
Và mình nhận ra: có. Có triệu chứng. Đã mấy tháng rồi. Mình chỉ… không chú ý. Hoặc chú ý nhưng gạt đi vì “bận quá, để sau.” Rồi sau cứ lùi mãi.
Câu chuyện của hàng triệu bà mẹ:
Mình đã hỏi rất nhiều người bạn — những người mẹ, những người vợ, những người phụ nữ đang gánh cả gia đình lẫn sự nghiệp. Và gần như ai cũng kể một câu chuyện tương tự.
Chị Hà, 38 tuổi, hai con nhỏ: “Tôi biết mình có vấn đề ở đó từ lâu rồi. Nhưng cứ tự nhủ đợi con lớn hơn một chút rồi đi khám. Đến khi đi thì bác sĩ nói để lâu quá rồi, cần điều trị dài hơn.”
Chị Lan, 41 tuổi: “Không phải không có thời gian. Là không dám dành thời gian cho mình. Sợ chồng nghĩ mình coi trọng bản thân hơn gia đình.”
Em Thảo, 29 tuổi, mới sinh con đầu lòng: “Sau sinh thì thấy mọi thứ bên dưới đều khác rồi, ngứa, khó chịu nhưng mình cứ nghĩ chắc bình thường, sau sinh mà. Đến khi hỏi bác sĩ thì mới biết không phải vậy.”
Tại sao phụ nữ hay bỏ qua sức khỏe của chính mình?
Không phải vì lười. Không phải vì không quan tâm bản thân.
Là vì chúng ta được dạy — từ cách mà xã hội vận hành, từ cách mà gia đình kỳ vọng — rằng người phụ nữ tốt là người hy sinh. Người lo cho người khác trước. Người đặt bản thân xuống cuối danh sách.
Và khi danh sách đó dài đến mức không có điểm kết — bản thân mình không bao giờ đến lượt.
Sức khỏe vùng kín lại càng dễ bị bỏ qua hơn vì nó vừa khó nói, vừa không “cấp bách” theo nghĩa thông thường. Không đau dữ dội. Không sốt. Không phải cấp cứu. Chỉ là ngứa một chút, khó chịu một chút, có mùi một chút — đủ để tự nhủ “chịu được, để sau.”
Nhưng “sau” của phụ nữ bận rộn thường không đến.
Điều xảy ra khi cứ để sau mãi:
Viêm nhiễm vùng kín nếu không được xử lý từ gốc rễ sẽ dần trở thành mãn tính. Hệ vi sinh vốn đã mất cân bằng sẽ ngày càng suy yếu hơn, đặc biệt khi cơ thể phải chịu thêm stress, thiếu ngủ, ăn uống thất thường — tức là đúng cái vòng xoay mà hầu hết các bà mẹ đang sống trong đó.
Và khi viêm nhiễm mãn tính, việc điều trị sẽ tốn nhiều thời gian, chi phí và công sức hơn rất nhiều so với khi xử lý sớm.
Không đề cập đến những ảnh hưởng khác: mất ngủ vì ngứa rát đêm. Mệt mỏi mãn tính. Mất tự tin trong quan hệ vợ chồng. Cái cảm giác cơ thể mình đang không ổn nhưng không có thời gian xử lý — tự nó đã là một nguồn stress thầm lặng, ngày qua ngày bào mòn năng lượng.
Điều mình học được:
Chăm sóc bản thân không phải ích kỷ. Không phải bỏ bê gia đình. Không phải coi mình hơn người khác.
Chăm sóc bản thân là điều kiện tiên quyết để bạn có thể tiếp tục chăm sóc tất cả những người mà bạn yêu thương.
Một người mẹ kiệt sức không thể nuôi dưỡng con bằng năng lượng tốt. Một người vợ bệnh không thể là người đồng hành mạnh mẽ cho chồng. Một người phụ nữ đang không ổn bên trong không thể tỏa ra vẻ đẹp và sức sống ra bên ngoài.
Bắt đầu từ bên trong — bao gồm cả hệ vi sinh vùng kín, thứ mà chúng ta ít nói đến nhất — chính là bắt đầu từ nền tảng.
Mình tìm đến men vi sinh phụ khoa không phải khi đang bị viêm cấp tính. Mình tìm đến nó sau cái buổi khám đó, khi bác sĩ giải thích rằng hệ vi sinh vùng kín của mình đang mất cân bằng nhẹ — chưa gây ra triệu chứng nặng nhưng nếu không điều chỉnh thì sẽ tiến triển. Và rằng với phụ nữ stress cao, ít ngủ, ít chú ý đến bản thân — đây là điều rất phổ biến.
Mình bắt đầu uống. Đều đặn. Coi nó như một phần trong thói quen buổi sáng — như uống nước, như đánh răng. Không phải điều trị bệnh. Là bảo dưỡng cơ thể. Giống như bạn thay nhớt xe định kỳ — không phải chờ xe hỏng mới làm.
Lời mình muốn nói với người phụ nữ đang đọc:
Bạn đã chăm sóc rất nhiều người. Bạn đã chạy rất nhiều, gánh rất nhiều, cho đi rất nhiều.
Bây giờ hãy dành năm phút — chỉ năm phút — để hỏi bản thân: “Cơ thể mình đang cần gì?”
Không phải hỏi để rồi lại gạt đi. Là hỏi và thực sự lắng nghe câu trả lời.
Nếu có điều gì đó không ổn ở vùng kín — dù là nhỏ, dù là “chịu được” — đừng để sau nữa. Hệ vi sinh vùng kín cần được chăm sóc như mọi phần khác của cơ thể. Không có gì xấu hổ khi nói về nó. Không có gì ích kỷ khi dành thời gian cho nó.
Bạn xứng đáng được khỏe mạnh. Không phải sau khi con lớn. Không phải sau khi công việc ổn định. Không phải sau khi mọi thứ xung quanh ổn.
Bây giờ. Khi bạn đang đọc dòng này.